Hiện nay trên địa bàn TP Hồ Chí Minh có rất nhiều cơ sở sản xuất mỹ phẩm (CSSXMP) dạng "a - ma - tơ" hầu như không đảm bảo từ chuyên môn cho đến điều kiện sản xuất. Thêm vào đó là nạn mỹ phẩm không rõ nguồn gốc được pha chế, bày bán, sử dụng tại các chợ, trong các thẩm mỹ viện, dịch vụ làm đẹp...
Từ việc sản xuất mỹ phẩm dạng thủ công...
Một điều không thể phủ nhận là hiện nay kỹ thuật làm bao bì đang ở trình độ rất cao, vì thế nhiều loại mỹ phẩm tuy được sản xuất từ những cơ sở nhỏ nhưng bao bì không thua gì các sản phẩm cao cấp và đặc biệt người tiêu dùng rất dễ bị đánh lừa bởi những dòng chữ, tên gọi tây tàu như Tokyo, Paris, London, USA,... Emoon Cream, Me One Cream, Young One Pearl Cream, Rojzy,...
Vừa qua, Thanh tra Sở Y tế phối hợp cùng Phòng Quản lý dược và Trung tâm Kiểm nghiệm dược phẩm - mỹ phẩm TP Hồ Chí Minh tiến hành kiểm tra một số CSSXMP (sản xuất dầu gội đầu, các loại mỹ phẩm dạng sữa rửa mặt, sữa tắm, kem dưỡng da,...) trên địa bàn thành phố. Kết quả cho thấy, hầu hết các cơ sở này ngoài bao bì bắt mắt, đều không đạt yêu cầu về mọi mặt, từ người chủ cơ sở không có bằng cấp chuyên môn, không có kiến thức gì về hóa mỹ phẩm, cho đến trang thiết bị, điều kiện vệ sinh... Chẳng hạn như CSSXMP Hương Lan số 71 Trần Nguyên Hãn (P.13, Q.8, TP Hồ Chí Minh), chủ cơ sở xuất thân từ nghề nuôi ong (!), nơi sản xuất cùng chung nơi sinh hoạt của gia đình, sử dụng nguồn nước không qua xử lý, sổ pha chế, sổ xuất nhập nguyên liệu, xuất nhập thành phẩm mỹ phẩm, hồ sơ lô hàng, bộ phận kiểm nghiệm,... đều không có. Qua lời thú nhận của chủ cơ sở thì thành phần công thức ghi trên bao bì sản phẩm không đúng với thực tế. Tại CSSXMP Hải Thanh số 19/203 Thống Nhất (P.15, Q.Gò Vấp, TP Hồ Chí Minh) chủ cơ sở cũng không có bằng cấp chuyên môn về hóa mỹ phẩm, sổ pha chế, cũng như không đưa mẫu mỹ phẩm đi kiểm tra định kỳ. Cơ sở này đã từng có hai lô hàng mỹ phẩm không đạt chất lượng, bị Cục Quản lý dược (Bộ Y tế) đề nghị thu hồi, Thanh tra Sở Y tế TP Hồ Chí Minh cũng đã tiến hành kiểm tra và đề nghị chấn chỉnh một số điều kiện sản xuất. Tuy vậy đợt kiểm tra mới đây cho thấy tình trạng vẫn như cũ. CSSXMP Sài Gòn Mỹ Ngân 9/C3 Ni Sư Quỳnh Liên (P.10, Q.Tân Bình) tình trạng cũng không khá hơn gì hai cơ sở trên...
Trước đó, cơ quan chức năng cũng đã đình chỉ lưu hành hai sản phẩm là sữa rửa mặt Life Beautyful Wash của CSSXMP Tân Đại Dương (Q.Phú Nhuận, TP Hồ Chí Minh), và dầu gội Omily New của CSSXMP Phương Đông (Q.Tân Bình, TP Hồ Chí Minh). Việc đình chỉ các loại mỹ phẩm kém chất lượng như thế không phải là hiếm nhưng cũng chưa hẳn là cơ quan chức năng đã kiểm soát được tình hình sản xuất và tiêu thụ mỹ phẩm kém chất lượng hiện nay.
...Đến dịch vụ làm đẹp
Trên đây là những loại mỹ phẩm kém chất lượng nhưng có nguồn gốc. Ngoài ra, còn có tình trạng những dịch vụ làm đẹp (như săn sóc làm đẹp da, trị nám da mặt, trị mụn, tàn nhang), thẩm mỹ viện, thậm chí nhiều điểm hớt tóc,... cũng tham gia pha chế, sử dụng mỹ phẩm. Điều đáng nói là tại các nơi này thường sử dụng những mỹ phẩm không rõ nguồn gốc, không nhãn mác...
| Bệnh viện Da liễu TP Hồ Chí Minh là nơi thường xuyên tiếp nhận những bệnh nhân đến khám và điều trị vì bị tai biến do mỹ phẩm gây nên. Những nguyên nhân khiến nạn nhân phải vào viện thường là dị ứng, sạm da, sưng phù mặt, khô da, sần da, lão hóa da, nổi nhiều mụn,... và theo thống kê của Bệnh viện Da liễu thì hơn 99% người bị tai biến thường mua mỹ phẩm tại các quầy, sạp ở các chợ, qua sự giới thiệu của bạn bè hay qua quảng cáo mà không qua các đại lý chính thức. Còn theo dược sĩ Trương Thị Xuân Huệ thì, hầu hết các CSSXMP nhỏ, chủ cơ sở không ai có bằng cấp chuyên môn, chủ yếu là "học lóm" rồi tự pha chế, nhiều nơi tự pha chế bằng các dụng cụ rất thô sơ. Nguồn nguyên liệu thì sử dụng những hóa chất trôi nổi không rõ nguồn gốc (thường được mua từ chợ Kim Biên, Q.5, TP Hồ Chí Minh)... Mỹ phẩm mà được sản xuất từ những điều kiện như vậy thường không đạt độ nhiễm khuẩn, sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe người sử dụng. Nếu là dầu gội đầu thì sẽ dễ gây cho da đầu bị gàu, rụng tóc; đối với kem bôi, sữa rửa mặt chí ít cũng sẽ gây dị ứng, nổi mụn, kích ứng da,... nặng hơn có khi phải vào bệnh viện. |
Theo dược sĩ Trương Thị Xuân Huệ -Phó chánh thanh tra Sở Y tế TP Hồ Chí Minh thì phần lớn những đơn thưa kiện gửi đến Thanh tra Sở là phản ánh về việc các thẩm mỹ viện, dịch vụ làm đẹp sử dụng mỹ phẩm gây kích ứng da; nhiều nhất là các dịch vụ tắm trắng (có cơ sở tắm trắng tại Q.11, TP Hồ Chí Minh tắm trắng cho khách hàng bằng mỹ phẩm không rõ loại mua ở chợ Kim Biên, khiến nạn nhân phải vào Bệnh viện Chợ Rẫy). Thanh tra Sở khi đến những nơi này kiểm tra thường phát hiện họ sử dụng những loại mỹ phẩm không có nhãn mác và nguồn gốc.
Những sản phẩm có ảnh hưởng đến sức khỏe này hình như chưa được kiểm soát một cách chặt chẽ. Ngành y tế chỉ kiểm tra khi có tai biến, có thưa kiện từ phía người tiêu dùng, song cũng chỉ một phần vì có nhiều trường hợp bị tai biến nhưng không dám lên tiếng nói ra vì sợ xấu hổ!
Việc sử dụng mỹ phẩm để làm đẹp là nhu cầu hằng ngày của phái nữ, và nhu cầu đó ngày một phát triển khi đời sống người dân được nâng cao, đặc biệt là ở các thành phố lớn. Vì vậy, đề nghị Bộ Y tế cần có những quy định để quản lý nghiêm đối với việc sản xuất và kinh doanh mỹ phẩm. Hiện ngành y tế quản lý mỹ phẩm chỉ ở mức độ "cưỡi ngựa xem hoa" mà thôi, vì các văn bản pháp quy chưa đầy đủ.
Thanh Tùng
